[ 法案 ] มาเลเซียกำลังจะเปลี่ยน! กม.เปิดเผยข้อมูลส่อมาแล้ว รู้ไว้ก่อนไม่ตกข่าว

ข่าวใหญ่ที่หลายคนอาจมองข้าม! รัฐบาลมาเลเซียเตรียมเสนอกฎหมายสำคัญ 7 ฉบับเข้าสู่สภา โดยเฉพาะ พ.ร.บ.เปิดเผยข้อมูลข่าวสาร 2026 ที่หลายคนรอคอยมานาน

ทำไมถึงน่าสนใจ? เพราะกฎหมายฉบับนี้เป็นหนึ่งในคำสัญญาหาเสียงของพรรคฝ่ายค้านอย่างมาร์ดก้า (มาเลเซีย united front) ตั้งแต่ปี 2018 และในที่สุดก็กำลังจะกลายเป็นความจริง

กฎหมายอะไรบ้างที่กำลังจะเกิดขึ้น?

นอกจาก พ.ร.บ.เปิดเผยข้อมูลข่าวสารแล้ว ยังมีอีก 6 ฉบับที่รอเสนอ ได้แก่

• พ.ร.บ.คุ้มครองพยาน (แก้ไข)
• พ.ร.บ.ศาล (แก้ไข)
• พ.ร.บ.เขตอำนาจศาลทะเล
• พ.ร.บ.วิชาชีพนักสังคม
• พ.ร.บ.โทรคมนาคมและมัลติมีเดีย (แก้ไข)
• พ.ร.บ.คณะกรรมการกำกับดูแลการสื่อสาร (แก้ไข)

มาเลเซียไม่ได้ลอกใคร!

ดร.占里米斯曼 ผู้อำนวยการฝ่ายกฎหมายสำนักนายกรัฐมนตรี ระบุชัดเจนว่า มาเลเซียจะสร้างกฎหมายตามแบบฉบับของตัวเอง โดยคำนึงถึงประวัติศาสตร์ รัฐธรรมนูญ และความมั่นคงของชาติ ไม่ได้ไปลอกประเทศอื่นมาทั้งดุ้น

"เราไม่ได้สร้างความเสรีแบบไม่มีขอบเขต แต่เป็นกรอบการเข้าถึงข้อมูลที่มีหลักธรรมาภิบาลและความรับผิดชอบ" ดร.占里米斯曼 กล่าว

สิทธิมาพร้อมความรับผิดชอบ

ประเด็นสำคัญที่น่าสนใจคือ ท่านยังเน้นว่า ประชาชนมีสิทธิได้รับข้อมูล แต่ต้องมีความรับผิดชอบในการใช้ข้อมูลนั้นด้วย เหมือนกับสิทธิเสรีภาพอื่นๆ ที่ต้องมีขอบเขต

ท่านยังตั้งคำถามท้าทายว่า ถ้าประชาชนเรียกร้องความโปร่งใสจากรัฐบาล ความโปร่งใสนั้นก็ควรมีผลกับทุกองค์กรด้วย รวมถึงเรื่องการใช้เงินสาธารณะด้วย

ปัญหาที่ต้องแก้ไข

นายก阿南德 ประธานสมาคมทนายความมาเลเซีย ชี้ว่า กฎหมายเปิดเผยข้อมูลที่มีอยู่ในระดับมลรัฐยังมีปัญหา

• รัฐปีนังเก็บค่ายื่นขอ 50 ริงกิต ค่าตรวจดูเอกสาร 100 ริงกิต ต้องรอ 14 วัน
• รัฐเซลานอร์เก็บค่าค้นหา 12 ริงกิตต่อครั้ง รอผล 30 วัน

นายก阿南德 มองว่าค่าธรรมเนียมเหล่านี้ไม่สมเหตุสมผล ควรไม่เก็บเลย หรือเก็บแค่ค่าสัญลักษณ์ก็พอ

กฎหมายเก่าต้องปัดฝุ่น

นาย李健聪 ส.ส.ปารีกอัตตาฮีร็อค มองว่า ถ้าจะให้ พ.ร.บ.เปิดเผยข้อมูลทำงานได้จริง ต้องทำควบคู่กับการปรับปรุง

• พ.ร.บ.ความลับราชการ 1972
• มาตรา 203A ประมวลกฎหมายอาญา

เพราะกฎหมายเหล่านี้ยังทำให้ทั้งคนให้ข้อมูลและคนรับข้อมูลต่างกลัวกันอยู่

ต้องการความโปร่งใสแบบ Active

นาย李健聪 เสนอว่า กฎหมายไม่ควรเป็นแค่ทางเลือกสุดท้าย แต่รัฐบาลควรเปิดเผยข้อมูลให้ประชาชนเข้าถึงได้โดยอัตโนมัติ ไม่ต้องรอให้มีคนยื่นขอ

ทั้งหมดนี้เป็นส่วนหนึ่งของแนวคิด "รัฐบาลเปิด" ที่หลายประเทศกำลังขับเคลื่อนกัน

ใครที่สนใจเรื่องสิทธิในการรับรู้ข้อมูลข่าวสารและความโปร่งใสของภาครัฐ ติดตามได้เลย เพราะกฎหมายฉบับนี้จะส่งผลกระทบต่อทุกคนในสังคมมาเลเซียแน่นอน